مراد على شمس

561

با علامه در الميزان ( فارسى )

كه دروغ هم خوب است ، ولى راستى خوب‌تر است . و اگر خود خصم پاسخ نداد ، ما به جاى او همين تعبير را مىآوريم ، تا قبول دعوى ما برايش آسان‌تر شود ، و حس عصبيّت او تحريك و جهالتش تهييج نگردد . و خداى تعالى در اين سؤال جواب زيباترين تعبير را در آيهء مذكور « 1 » آورده است . « 2 » س 549 - در سورهء عصر ، تواصى به حق ، خود يكى از اعمال صالح است ، و با اينكه قبلا عنوان كلى « وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ » * را ذكر كرده بود ، چه نكته‌اى باعث شد كه خصوص تواصى به حق را نيز نام ببرد ؟ ج - جواب اين است كه : اين از قبيل ذكر خاص بعد از عام است ، كه در مواردى به كار مىرود كه گوينده نسبت به خاص عنايت بيشترى داشته باشد ، و شاهد بر اينكه خداى تعالى از ميان همه اعمال صالح به « تواصى به حق » عنايت بيشتر داشته ، و بدين‌منظور خصوص آن را بعد از عموم اعمال صالح ذكر نموده اين است كه همين تواصى را درمورد صبر تكرار كرد ، و با اينكه مىتوانست بفرمايد : « و تواصوا بالحقّ و بالصّبر » ، فرمود : « وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ » . و بنابر آنچه گفته شد ، ذكر تواصى به حق و به صبر ، بعد از اتصافشان به ايمان و عمل صالح براى اين بوده كه اشاره كند به حيات دل‌هاى مؤمنين و پذيرا گشتن سينه‌هاشان براى تسليم خدا شدن . . . « 3 »

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 81 . [ با تصرف ] ( 3 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 612 . [ با تصرف ]